‘WE ZULLEN HET SAMEN MOETEN DOEN’

Tekst en foto's: Diederik Olders

Cherif Osman (31) is lid van de ‘6 aprilbeweging’, die een cruciale rol speelde in de Egyptische volksopstand, en sinds kort SP-lid. De strijd voor democratie is met het vertrek van president Mubarak nog niet gestreden.

Wat is de 6-aprilbeweging?

In 2008 staakten arbeiders in de textielindustrie, op 6 april. Mubarak is aan zijn enorme vermogen gekomen door privatiseringen. Zijn vrienden mochten bedrijven voor een prikkie kopen. De opbrengst van de machines en de grond leverde veel winst op, daarna werden de fabrieken gesloten. Met als resultaten dat tienduizenden arbeiders hun werk zagen verdwijnen. Toen zij daarom wilden staken, durfde niemand de organisator te zijn. Een aantal politiek actieve mensen heeft de staking toen via het sociale netwerk facebook georganiseerd, anoniem. De staking was geen succes, maar er is toen wel een netwerk ontstaan van veranderingsgezinde Egyptenaren. Ik kwam met hen in contact toen ik op bezoek was in Egypte – ik woon nu 15 jaar in Nederland. Ze demonstreerden tegen de bezetting in Gaza en ik heb me toen aangesloten.’

Maar toen de volksopstand begon, zat je in Nederland.

‘De opstand in Tunesië inspireerde ons om mensen op te roepen ook de straat op te gaan. Ik was er helaas niet bij, maar ik kon vanuit Nederland wel wat doen. Mubarak wist veel mensen te ontmoedigen door te wijzen op de steun die hij uit het Westen kreeg. Door te laten zien dat mensen hier solidair zijn met de volksopstand daar, valt dat argument weg. Beelden van onze demonstraties in Amsterdam en Rotterdam op Al Jazeera hebben veel betekend voor de demonstranten in Caïro. Ik heb ook de media opgezocht om de angst voor islamisering van de revolutie te bestrijden.’

Hoe gaat het nu verder?

‘Het opbouwen van democratie begint nu pas. Ik overleg nu met de ambassadeur (zie kader) over de mogelijkheid om Egyptenaren die niet in Egypte wonen ook te laten stemmen. Mubarak heeft dat ooit onmogelijk gemaakt, omdat het grootste deel van die 7 miljoen mensen hoogopgeleid is, en relatief vaak kritisch op Mubarak. Ze verkopen ook hun stem niet, zoals de mensen die erg arm zijn wel deden bij verkiezingen.’

Is het niet lastig dat de maatschappij na zoveel jaren dictatuur door en door corrupt is?

‘Ja, mensen zijn gewend aan corruptie. Een kioskhouder vindt het heel gewoon dat hij politiemensen gratis sigaretten moet geven. Ik vind dat daarom jonge mensen een belangrijke rol moeten spelen; corruptie is voor hen nog geen gewoonte. Er gaan ook stemmen op om alle ondernemers te berechten, en Mubaraks partijleden. Ik zeg: in Egypte hadden velen geen keuze dan om mee te werken. En we zullen het toch samen moeten doen.’

Moet het Westen zich actief bemoeien met de Egyptische democratie?

‘In tegenstelling tot de ambassadeur denk ik dat er positief wordt gekeken naar het Westen, alleen niet naar de Verenigde Staten en Engeland. Partijen zijn in Egypte op dit moment papieren tijgers. Ze kunnen heel wat leren van bijvoorbeeld de SP over politiek organiseren. De 6-aprilbeweging wil aan de zijlijn kritisch toezicht houden: we worden geen politieke partij. Het Egyptische volk zal haar gewonnen vrijheid alleen omzetten in echte democratie als ze nu actief betrokken blijven. En daar kunnen wij een rol in spelen. Oh, en mag ik lezers oproepen naar Egypte op vakantie te gaan? Ik wil geen reclame maken, maar met toerisme steun je wel de revolutie.’

Kader

Osman en de Egyptische ambassadeur Mahmoud Samy poseren in de werkkamer van de ambassadeur. Tussen hen in hangt een lijst met een kaartje; dit is de plaats waar tot voor kort het portret van staatshoofd Mubarak hing – zoals gebruikelijk in ambassades. De ambassadeur zit in een moeilijke positie, hij is immers benoemd onder Mubarak. Daarover zegt hij: ‘Je moet wel bedenken dat onze ambassades relatief niet-politiek zijn. Lidmaatschap van een politieke partij was bijvoorbeeld niet toegestaan – dus ook niet van Mubaraks partij.’ Samy kijkt liever vooruit: ‘Ik vertegenwoordig boven alles Egypte, niet een machthebber. Wat nu nodig is, is dat de Egyptische economie gesteund wordt. De democratisering komt niet verder als de economie tot stilstand komt. Het opheffen van het negatief reisadvies zou een goed begin zijn: toerisme is belangrijk voor Egypte.’ Over westerse hulp bij het opbouwen van de democratie is hij minder enthousiast: ‘Er is wantrouwen tegenover het Westen; te veel bemoeienis zal eerder een anti-westerse houding bevorderen. Vertrouw de Egyptenaren; hun revolutie heeft laten zien dat ze dat vertrouwen waard zijn.’

bron: SP.nl

KOX IN RAAD VAN EUROPA: HELPENDE HAND VOOR ARABISCHE REVOLTE

'Europa heeft een bar slechte staat van dienst in de Arabische wereld. Jarenlang hebben onze regeringen met hun dubieuze diplomatie en hun cynische steun aan dictatoriale regimes de mensen daar de prijs laten betalen voor iets wat onze regeringen 'stabiliteit' noemden. In werkelijkheid ging het om onderdrukking, corruptie en schending van mensenrechten. Het is nu tijd om iets beters aan te bieden.' Dat zei SP-senator Tiny Kox vandaag in Parijs. Daar sprak de parlementaire assemblee van de Raad van Europa op zijn voorstel over mogelijke samenwerking tussen de Raad van Europa en de ontluikende democratieën in Noord-Afrika en het Midden-Oosten.

Tiny Kox

Volgens Kox moet de Raad van Europa haar omvangrijke kennis en kunde nu snel beschikbaar stellen aan de Arabische democratiseringsbeweging in Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Met name kan de organisatie – waarin 47 Europese landen samenwerken - helpen bij het organiseren van vrije en eerlijke verkiezingen, het herschrijven van de grondwet en het opbouwen van een rechtsstatelijk juridisch stelsel. Ook aanpassingen in de media en bij de politie kunnen gedaan worden met behulp van de Raad van Europa, die hiermee ervaring opdeed bij hervormingsprocessen in Zuid- en Oost-Europa. Dit alles kan nu worden gebruikt om de Arabische wereld zo goed mogelijk te helpen dictatoriale en autoritaire regimes effectief om te vormen tot democratische staten.

Kox: 'Om te beginnen moet Europa bescheiden zijn. Veel van wat er in de Arabische wereld misging, werd lange tijd gesteund door onze regeringen. Ik ben het erg eens met wat fractievoorzitter Gross van de Europese sociaaldemocraten vandaag zei. Volgens hem kunnen we de democratisering in de Arabische wereld alleen helpen als we begrijpen dat wijzelf in Europa democratische waarden hebben ondergraven. Met teveel interesse in geld, handel en wapenleveranties en te weinig aandacht voor elementaire zaken als mensenrechten en democratie hebben we de Arabische wereld een slechte dienst bewezen. Ook secretaris-generaal Jagland van de Raad van Europa deelde mijn opvatting dat Europa bescheidenheid past. Maar – en ook dat ben ik met Jagland eens – de Raad van Europa heeft ook iets serieus aan te bieden aan de democratiseringsbeweging in Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Jagland noemde met name hulp bij het organiseren van democratische verkiezingen en het hervormen van de grondwet en samenwerking tussen nieuwe parlementen in de Arabische wereld en de parlementaire assemblee van de Raad van Europa. Ten slotte was het goed te horen dat ook secretaris-generaal Ban-Ki-Moon van de Verenigde Naties de specifieke rol van de Raad van Europa onderkent, naast die van de VN, de Arabische Liga en de Europese Unie.'

Kox stelt voor aan de nieuwe regeringen van Tunesië en Egypte desgevraagd waarnemers voor de komende verkiezingen beschikbaar te stellen. Egypte houdt nog in maart een referendum over aanpassingen in de grondwet en wil later dit jaar een president en een parlement kiezen. Tunesië kiest op 24 juli een assemblee die een nieuwe grondwet gaat opstellen. Verder wil Kox dat landen die richting democratie koersen, nauwere relaties met de Raad van Europa kunnen aangaan. De parlementen van Marokko en Palestina hebben inmiddels gevraagd in aanmerking te mogen komen voor speciale samenwerking met de parlementaire assemblee van de Raad van Europa. Het Marokkaanse verzoek is momenteel in behandeling. Het Palestijnse verzoek zal binnenkort onderwerp van bespreking zijn, als Kox namens de Raad van Europa de Palestijnse gebieden bezoekt en daar spreekt met de president, de regering en het parlement van Palestina.

De voorstellen van de SP-senator vandaag in Parijs, als voorzitter van de fractie van Verenigd Europees Links, krijgen de steun van de overige fracties en ook van vicevoorzitter Baudis van de commissie voor Buitenlandse Zaken van het Europees Parlement. Hij nam deel aan de besprekingen in Parijs. Baudis wees er op dat tegenover de vele slechte dingen die Europa in Noord-Afrika en het Midden-Oosten heeft gedaan, wel staat dat veel mensen die nu voorop lopen in de democratiseringsbeweging, eerder politiek asiel kregen in één van de Europese landen. Ook benadrukt hij dat één van de effecten van de huidige democratiseringsgolf in de Arabische wereld een herstart van de Israëlisch-Palestijnse betrekkingen kan zijn: 'Israël is zijn vriend Moebarak kwijt en zal daarmee rekening moeten houden. Zo kan de Arabische revolte wellicht bijdragen aan een oplossing van dit conflict.'