MAAK EINDE AAN GEBRUIK MUNITIE MET VERARMD URANIUM

 De luchtacties in Libië tegen eenheden van Khadaffi mogen niet worden gevoerd met wapens met verarmd uranium. Dat stellen de SP- en PvdA-fracties in een serie Kamervragen naar aanleiding van berichten in de internationale pers. ‘Er zijn boven Libië verschillende typen vliegtuigen ingezet die uitgerust zijn met boordwapens waarmee munitie met verarmd uranium kan worden afgeschoten’, aldus SP-Kamerlid Harry van Bommel die de vragen samen met Jasper van Dijk en de PvdA’ers Timmermans en Eijsink aan de ministers Rosenthal en Hillen heeft gesteld.

Van Bommel heeft informatie over het gebruik van munitie met verarmd uranium van de Amerikaanse AV-8B Harrier en de A-10 Thunderbolt-vliegtuigen. SP en PvdA willen dat de regering volledige openheid van zaken bij de partners in de operatie in Libië krijgt en afstand neemt van het gebruik ervan. ‘Het kabinet moet nagaan waar en onder welke omstandigheden deze munitie gebruikt is en bij de Amerikanen aandringen op een stop van het gebruik van dergelijke munitie. Munitie met verarmd uranium kan op termijn vergaande gevolgen hebben voor gezondheid van de Libische bevolking’.

Minister van Defensie Hillen gaf onlangs in een debat met de Kamer toe dat de bestrijding van munitie van verarmd uranium belangrijk is. ‘Het is sterk vervuilend spul’, zei Hillen destijds. Niet alleen de slachtoffers van de gebruikte munitie maar ook voor militairen kan munitie met verarmd uranium gevaarlijk zijn. De SP deelt de mening van de Nederlandse militaire vakbonden dat deze gezondheidsrisico’s niet genomen mogen worden.

De overblijvende delen van de munitie kunnen lang blijven stralen en niets vermoedende bewoners – en militairen die werkzaam zijn in het gebied - in gevaar brengen. Van Bommel wil dat het kabinet werk maakt van een internationaal moratorium op het gebruik van verarmd uranium: ‘De Nederlandse regering moet zich daar actief voor inzetten,’ aldus Van Bommel.

LIBIË: GEEN VISIE, WEL BOMMEN

Rebellen in Ajdabiya juichen eind maart bij een verwoeste tank van Khaddafi-aanhangers.

De SP stemde tegen de Nederlandse bijdrage aan de militaire operatie in Libië. Volgens de partij is de doelstelling van de missie onduidelijk en rechtvaardigt de betreffende resolutie van de Verenigde Naties niet het tot dan toe gebruikte geweld. Ondertussen dreigt het scenario van een jarenlange strijd zoals in Irak, Afghanistan en Somalië.

tekst: Rob Janssen foto: Alfonso Moral / Cosmos / Hollandse Hoogte

Op donderdagavond 17 maart lag-ie er: VN-resolutie 1973. Deze behelst onder meer de no-flyzone, de bescherming van burgers en de instelling van een staakt-het-vuren. De SP omarmde die resolutie, die een slachting in rebellenbolwerk Benghazi voorkwam. Op 18 maart gebeurde er in Libië weinig noemenswaardigs. Maar op zaterdag 19 maart vielen de eenheden van Khaddafi toch Benghazi aan. ’s Middags vernietigden Franse gevechtsvliegtuigen tanks en pantservoertuigen en vervolgens sloegen ’ s avonds 110 kruisraketten in. Weer een dag later kon opperbevelhebber Mullen namens het Amerikaanse leger al melden dat de Libische luchtafweer zo goed als uitgeschakeld was. Niettemin kwam op 23 maart voor het eerst de Nederlandse bijdrage aan de militaire operatie ter sprake. In de vorm van zes F16’s, een mijnenveger en een tankvliegtuig kwam die er uiteindelijk. Het Nederlandse eskader was voorzien voor de bescherming van het wapenembargo tegen Libië. Inmiddels heeft de regering besloten deze macht ook taken te geven voor de bescherming van de no-flyzone. ‘Sinds 17 maart zijn er al meer dan 200 kruisraketten afgevuurd op Lybië’, zegt SP-fractiemedewerker en defensiespecialist Guido van Leemput, een kleine twee weken na de totstandkoming van de resolutie. ‘Dit terwijl de Libische luchtafweer al na één dag was uitgeschakeld. Zijn al die bommen en raketten daarna dan nog proportioneel? Is al dat geweld nog in verhouding tot het primaire doel van de resolutie, namelijk de bescherming van burgers? Ik stel vast dat het begrip proportionaliteit rekbaar is en ook steeds verder opgerekt wordt.’ Iets anders is dat er nog steeds geen duidelijkheid is over welk doel er precies met de militaire actie nagestreefd wordt. Is dat doel enkel het beschermen van burgers of wordt doelbewust aangestuurd op een specifieke machtswisseling in Libië? De Amerikaanse president liet er in elk geval geen gras over groeien. Het doel van de operatie is Khaddafi wegkrijgen, zei Obama. ‘Ook ik vind dat Khaddafi weg moet,’ zegt Emile Roemer, ‘maar dat is niet aan ons, maar aan de Libiërs. Als we steeds meer militairen en materieel naar het oorlogsgebied sturen, is er straks wellicht geen weg meer terug en lopen we net als in Irak en Afghanistan het risico in een jarenlange strijd verwikkeld te raken.’

Over rekbaar gesproken: op 29 maart sprak de VVD-Kamerfractie uit dat de Nederlandse F16’s toch eigenlijk ook wel gronddoelen moesten kunnen aanvallen. Iets wat minister Rosenthal van Buitenlandse Zaken een dag later haastig van tafel veegde. Tegelijkertijd bleek dat de rebellen in hun opmars richting Tripoli op meer weerstand stuitten dan verwacht en deels zelfs werden teruggeworpen. In reactie daarop voerde de internationale troepenmacht op dezelfde dag een bombardement uit op Khaddafi’s troepen in de buurt van de stad Ajdabiyah. Volgens Guido van Leemput duiden die ontwikkelingen erop, dat het conflict ‘niet heel erg snel’ in het voordeel van de rebellen beslist zal worden. ‘Dat de NAVO daarbij feitelijk als luchtmacht van de rebellen optreedt, is zeer bedenkelijk. Dat betekent namelijk dat er partij gekozen wordt in een burgeroorlog. Dit terwijl een gemeenschappelijke politieke visie over de toekomst van Libië vooralsnog ontbreekt. Bovendien: als je weet dat de leider van de rebellen, Mustafa Abdel Jalil, onlangs nog minister van Justitie van Khaddafi was, dan snap je dat de politieke situatie daar nog steeds erg onoverzichtelijk is.’ Emile Roemer: ‘Het gevaar bestaat dat we uiteindelijk een oorlog ingerommeld blijken te zijn waarvan we geen idee hebben hoe en wanneer die afloopt. Zo is het feitelijk in Irak en Afghanistan ook gegaan. We moeten alles op alles zetten om dat te voorkomen. Hoe? Door zo snel mogelijk een wapenstilstand af te kondigen en de strijdende partijen aan tafel te krijgen om tot een politieke oplossing van het conflict te komen, met als inzet de democratische verandering van Libië. Alleen de Libische bevolking zelf kan een vreedzame toekomst voor het land overeenkomen. Het is aan de internationale gemeenschap om de bevolking daarin te steunen. Te beginnen met een staakt-hetvuren en vervolgens door een diplomatiek overleg tot stand te brengen. Dáár zou Nederland zich voor moeten inspannen, niet voor het afdwingen van het vliegverbod.’

‘SCHULD EN BOETE MAAR GEEN VERANTWOORDELIJKHEID OVER HELIKOPTERFIASCO’

 De SP-fractie houdt een dubbel gevoel over aan het debat met het kabinet over de mislukte helikopterevacuatie in Libië. ‘Er zijn woorden van schuld en zelfs van boete uitgesproken, maar nog steeds is niet duidelijk geworden waarom militairen in levensgevaar werden gebracht om iemand die niet in levensgevaar was te evacueren’, aldus SP-Kamerlid Harry van Bommel.

De SP wilde niet alleen nadrukkelijk van het kabinet horen dat een evacuatie nooit meer zo mag worden uitgevoerd, maar ook dat de besluitvorming anders moet. Van Bommel: ‘Dit mag nimmer meer voorkomen. Het kabinet moet niet alleen woorden van schuld en boete gebruiken maar ook de conclusie hieraan verbinden dat dit zo niet had mogen gebeuren’. Die uitspraak deed het kabinet echter niet. De oppositiepartijen SP, PvdA, D66, GroenLinks en de Partij voor de Dieren dienden daarop een motie in om de Kamer te laten uitspreken dat de evacuatiemissie uit Sirte niet op deze wijze had moeten worden uitgevoerd.

De ingediende motie werd echter niet gesteund door coalitiepartijen CDA, VVD en PVV. Van Bommel: ‘Dat is zeer teleurstellend. Vaststaat dat de Nederlandse militairen in een levensgevaarlijke situatie zijn gebracht om een Nederlandse burger te evacueren, die daar tot kort voor de evacuatie niet om vroeg en die ook niet in levensgevaar verkeerde. Daarnaast staat de actie bol van de knulligheid en de verkeerde keuzes. Deze actie had gewoon nooit op deze manier mogen worden uitgevoerd. Het kabinet en de coalitie leken in eerste instantie dit oordeel van de SP te bevestigen, maar zij nemen toch niet de verantwoordelijkheid. Daarmee lijkt de ‘spijtbetuiging’ van het kabinet niet meer dan een actie voor de bühne om een moeilijk debat te voorkomen.’

De helikopteractie is met veel vraagtekens en knulligheid omgeven geweest. Er waren tegengestelde berichten van Haskoning en het ministerie, een email werd door de Militaire Inlichtingen Dienst niet gelezen en de regering kan een belangrijk voicemailbericht van Haskoning van vlak voor de evacuatie niet terugvinden. Dat betekende dat het debat nog steeds niet gevoerd werd met volledige opheldering van alle feiten en achtergronden. Van Bommel: ‘Het zoekgeraakte voicemailbericht doet sterk denken aan het zoekgeraakte fotorolletje uit Srebrenica in 1995 . Ook nu kan men bij Defensie niets meer terugvinden. Dat is bijzonder kwalijk’.

bron: SP.nl

GEEN NEDERLANDSE BIJDRAGE AAN MISSIE LIBIË

 De SP heeft afwijzend gereageerd op het voornemen van de Nederlandse regering om een bijdrage te leveren aan de militaire operatie in Libië. 'We hebben ingestemd met het instellen van een no fly zone en de handhaving daarvan, maar als wij te horen krijgen dat deze al na een dag was afgedwongen, dan vragen wij ons af wat er in de dagen daarna is gebombardeerd. Ook ontbreekt een gemeenschappelijke politieke visie over de toekomst van Libië. Doordat de regering en de internationale gemeenschap deze vragen onbeantwoord laten, kan nu niet gesproken worden over een Nederlandse bijdrage’, aldus SP-Kamerlid Harry van Bommel. ‘Wij steunen de oproep, zoals die ook door de rebellen is geuit, om te komen tot een staakt-het-vuren.’

Van Bommel benadrukt dat de SP niet om principiële redenen tegen ingrijpen in Libië is. 'Het staat als een paal boven water dat Khadaffi een dictator is die berecht dient te worden. Ook pleiten wij al langere tijd voor een no fly zone en een wapenembargo en dan moet je niet weglopen voor de gevolgen. Na het afgelopen weekend, met aanhoudende bombardementen, ondanks de reeds gevestigde no fly zone, ben ik van mening dat eerst duidelijk moet worden welk politiek doel er nagestreefd wordt met verdere militaire actie. Momenteel is dat volledig onduidelijk. Als Obama zegt dat het doel is om Khadaffi weg te krijgen, dan maken wij ons ernstig zorgen over het vervolg van de oorlog. Natuurlijk, iedereen wil hem zo spoedig mogelijk weg hebben, maar hoe en wanneer is aan de Libiërs.'

‘Hoe je het ook wendt of keert, de F-16’s en het andere militair materieel dat Nederland nu naar de regio stuurt maakt deel uit van de gehele oorlog tegen Libië. Omdat al onze vragen over proportionaliteit onbeantwoord blijven, de politieke visie op de rol van de internationale gemeenschap in dit conflict, en de vraag over de doelstelling van de missie onbeantwoord blijven, kunnen wij niet instemmen met dit besluit.’

Van Bommel benadrukte dat de SP – ondanks het politieke meningsverschil met een meerderheid van de Kamer en het kabinet – pal staat achter de Nederlandse troepen die richting conflictgebieden vertrekken. ‘Wij wensen ze alle sterkte en geluk bij het uitoefenen van deze moeilijke taak en hopen dat zij allen in goede gezondheid weer terug zullen keren.’

bron: http://www.sp.nl

SP: WAPENSTILSTAND EN ONDERHANDELINGEN IN LIBIË

De SP wil een onmiddellijke wapenstilstand in Libië zodat de onderhandelingen kunnen beginnen om te komen tot een politieke oplossing van het conflict. De partij heeft sterke twijfels bij de noodzaak van de aanhoudende bombardementen. Fractievoorzitter Emile Roemer: ‘De bevolking van Benghazi is gered en de Amerikaanse opperbevelhebber Mullen verklaarde zaterdag al dat het luchtafweergeschut is uitgeschakeld. Doorgaan met bombarderen wijst op andere doelen dan het bereiken van een wapenstilstand.’ Roemer wil zo snel mogelijk opheldering van de regering over deze zaken.

Emile Roemer

De grootschalige wijze van gewelddadige optreden sinds zaterdagavond roept veel vragen op over de proportionaliteit van het optreden van de internationale gemeenschap. Opperbevelhebber admiraal Mullen van de Amerikaanse strijdkrachten verklaarde zondag dat het uitschakelen van de Libische luchtafweer was gelukt. ‘Dat roept de vraag op waarom de luchtaanvallen worden voortgezet. De kans dat daarmee burgers worden getroffen is erg groot, terwijl resolutie 1973 de burgers van Libië wil beschermen’, aldus Roemer. Deze situatie brengt de SP tot de conclusie dat een staakt-het-vuren moet worden afgekondigd.

De SP steunt de democratiseringsgolf in de Arabische wereld en dus ook in Libië. De internationale gemeenschap heeft terecht ingegrepen om de bevolking van Benghazi een afslachting te besparen. Een humanitaire actie was gerechtvaardigd. Nu moet echter worden voorkomen dat de internationale gemeenschap gaat optreden als de luchtmacht van de opstandelingen zoals in 1999 in Kosovo het geval was. De Libische bevolking moet worden gesteund in het vreedzaam en democratisch oplossen van de politieke spanningen. Alleen de Libische bevolking kan een vreedzame toekomst overeenkomen. Daarin moet de internationale gemeenschap faciliteren door een staakt-het-vuren en het mogelijk maken van diplomatiek overleg. De Nederlandse buitenlandse politiek moet daarop gericht zijn.

Onder de huidige omstandigheden vindt Roemer het ongewenst dat Nederland een militaire bijdrage levert aan de acties in Libië. ‘Het beschermen van de bevolking met een vliegverbod is heel wat anders dan partij kiezen in een burgeroorlog. Helaas lijken de acties op dit laatste uit te draaien.’

bron: http://www.sp.nl

VRIJLATING MILITAIREN VOORTREFFELIJK NIEUWS

Volgens SP-Kamerlid Harry van Bommel is de vrijlating van de drie Nederlandse militairen door de Libische autoriteiten ‘voortreffelijk nieuws’. ‘Op de eerste plaats voor de militairen en hun familie, maar ook voor de krijgsmacht. Het zou rampzalig zijn geweest indien dit een slepende kwestie was geworden. Nu kan het politieke verantwoordingsproces beginnen’.

Volgens de SP zijn er drie hoofdvragen die moeten worden beantwoord. Ten eerste de vraag waarom er voor deze wijze van evacueren is gekozen. Ten tweede de vraag wat er precies fout is gegaan en of dat verwijtbaar is. Tenslotte de vraag hoe het onderhandelingsproces is verlopen. ‘Die laatste vraag moet vermoedelijk deels vertrouwelijk worden beantwoord omdat Nederland geen strategische informatie kan vrijgeven. Dat zou de onderhandelingspositie in de toekomst erg kunnen schaden’, aldus Van Bommel.

Van Bommel zal vandaag bij het kabinet aandringen op het samenstellen van een ‘feitenrelaas’. ‘Voor een juiste beoordeling van deze kwestie is het nodig dat we stap voor stap het handelen van de ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie kunnen beoordelen. Daarna verwachten we een toelichting van de bewindslieden op de gemaakte keuzes en kunnen we het debat aangaan. Het is van belang dat het kabinet maximale openheid van zaken geeft’, aldus Van Bommel.

VAN BOMMEL: 'WAPENORDER GEEN PRIVÉ-AANGELEGENHEID'

SP-Kamerlid Harry van Bommel is onaangenaam verrast door berichten in de Volkskrant, dat eventuele Omaanse bestellingen van militaire fregatten, onderdeel zijn van het bezoek van de koningin, Willem-Alexander en Maxima aan Oman. 'Rutte heeft een hoop uit te leggen. De Kamer heeft al vroeg laten weten hier niks in te zien. Dat het bezoek toch doorgaat als privélunch vond ik al onverstandig, maar tenzij het om klappertjespistolen voor de kleinkinderen gaat, is een wapenorder geen persoonlijke aangelegenheid', aldus Van Bommel, die tijdens het Vragenuur opheldering zal vragen aan premier Rutte.

Harry van Bommel

De aanvankelijke reden van de scepsis van Van Bommel over dit staatsbezoek, was de onrust in Oman. Net als in vele andere landen in het Midden-Oosten is het volk in Oman ook in protest gekomen tegen het regime. Het bezoeken van een staatshoofd ten tijde van protesten van zijn eigen volk, zou geïnterpreteerd kunnen worden als steun aan het regime. Van Bommel: 'We moeten er alles aan doen om onze koningin niet de inzet te laten worden van een politiek conflict. Daarom kon ze beter even thuisblijven, maar helaas is besloten dit niet te doen.'

Dat de Volkskrant nu meldt dat de achterliggende reden van het bezoek een wapendeal is, maakt het geheel nog erger. 'Enkele weken geleden heb ik – naar aanleiding van de opstanden in Libië en Egypte – al gepleit voor een wapenembargo in de hele regio. Dan is het echt onbestaanbaar dat de koningin naar een sultan in het Midden-Oosten gaat om het over een wapendeal te hebben. Ik hoop van harte dat dit niet het geval is.'

Van Bommel zal dinsdag tijdens het Vragenuur minister-president Rutte aan de tand voelen over deze kwestie.

bron: sp.nl

VRIJLATING NEDERLANDSE MILITAIREN MOET PRIORITEIT HEBBEN

 SP-Kamerlid Harry van Bommel meent dat de vrijlating van de Nederlandse militairen die zijn gearresteerd bij een poging een Nederlander en een Europeaan uit Libië te evacueren absolute prioriteit moet hebben. Een debatverzoek van de PVV over de toedracht van de mislukte evacuatie steunde de SP daarom niet.

De drie militairen werden aangehouden toen zij met een Lynx-helikopter twee personen wilden evacueren uit de stad Sirte. De twee evacués zijn overgedragen aan de Nederlandse ambassade. Eerder voerden de Britten met succes een geheime evacuatie uit van zo’n tweehonderd mensen. 'Het is niet duidelijk waarom de Nederlandse evacuatie is mislukt maar een discussie daarover zal het lot van de aangehouden militairen niet verbeteren. De regering moet nu alles op alles zetten om de militairen vrij te krijgen,' aldus Van Bommel.

Juridisch gezien heeft Nederland het recht om zelf onderdanen in nood uit een ander land weg te halen. Onder normale omstandigheden moet het gastland toestemming verlenen voor een evacuatie maar in noodgevallen gaat die regel niet op. De SP steunde wel het verzoek om het kabinet een brief aan de Kamer te laten sturen over deze kwestie.

bron: SP.nl